Sprzedaż voucherów (bonów) w salonie usługowym, takim jak salon fryzjerski, kosmetyczny czy studio tatuażu, wymaga uwzględnienia kilku kluczowych aspektów, aby była zgodna z przepisami prawa i przynosiła korzyści zarówno klientom, jak i właścicielom salonu.
Czym jest voucher?
Ustawodawca używa w przepisach określenia „bon”. Dyrektywa Rady (UE) 2016/1065 z dnia 27 czerwca 2016 r. oraz ustawa o VAT regulują definicję „bonu”. W języku potocznym pojęcia „bon” i „voucher” stosuje się zamiennie.
Definicja bonu
Ustawodawca definiuje bon w art. 2 pkt 43 ustawy o VAT jako:
„Instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu”.
Ustawodawca wprowadził również pojęcia emisji, czyli jego wprowadzenie do obrotu i transferu bonu, czyli każde przekazanie bonu po jego emisji.
W uproszczeniu, bon to instrument, który pozwala na „sprzedaż” usługi lub towaru (i otrzymanie zapłaty) w chwili dokonania transferu bonu.
Rodzaje bonów/voucherów
Ustawa wskazuje na dwa rodzaje bonów:
- bon jednego przeznaczenia (SPV – single-purpose voucher),
- bon różnego przeznaczenia (MPV – multi-purpose voucher).
Bon jednego przeznaczenia
Bon jednego przeznaczenia to bon, w którym określono miejsce świadczenia i rodzaj usługi w chwili emisji tego bonu (art. 2 pkt 43 ustawy o VAT).
Przykład:
| Bon uprawniający do zrealizowania usługi kosmetycznej w konkretnym salonie kosmetycznym albo sieci salonów na terenie UE, bon uprawniający do zrealizowania usługi wykonania tatuażu w konkretnym studiu tatuażu. |
W przypadku emisji takich bonów wiemy już w chwili emisji, jaką stawką VAT jest objęta usługa wskazana w bonie.
Bon różnego przeznaczenia
Bon różnego przeznaczenia to bon inny niż bon jednego przeznaczenia (art. 2 pkt 45 ustawy o VAT). W momencie emisji bonu nie określamy, w ramach jakich usług go wykorzystamy ani jaką stawką VAT go opodatkujemy.
Przykład:
| Spółka ABC sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie prowadzi salon fryzjerski, kosmetyczny. Sprzedaje ona bon, który jest do wykorzystania w ramach wszystkich usług świadczonych przez spółkę. |
W momencie przekazania bonu do obrotu nie wiadomo, na którą z usług zdecyduje się osoba otrzymująca bon. Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 czerwca 2019 r. (0113-KDIPT1-3.4012.113.2019.3.JM), w której stwierdzono:
„Jeżeli w ramach bonu usługobiorca może skorzystać z usług, które są opodatkowane różnymi stawkami VAT, a w momencie sprzedaży bonu sprzedający nie ma wiedzy, na jaką usługę i jak opodatkowaną zostaną wymienione, to bony te będą stanowić bony różnego przeznaczenia, o których mowa w art. 2 pkt 44 ustawy o podatku od towarów i usług”.
W przypadku bonów różnego przeznaczenia podatek VAT jest płatny w innym momencie niż w przypadku bonów jednego przeznaczenia.
Jak udokumentować sprzedaż bonu podarunkowego?
Sprzedaż voucherów powinna zostać odpowiednio udokumentowana. Jeśli voucher dotyczy konkretnego towaru lub usługi, sprzedaż należy udokumentować paragonem lub fakturą. W przypadku, gdy nie znamy przeznaczenia wartości sprzedanego vouchera, wystawia się notę księgową, zwaną również notą obciążeniową. Prowadź dodatkową ewidencję do transakcji w ramach bonów, zawierającą datę ich transferu (wydania), kwotę i termin ważności.
Jak rozliczyć VAT od sprzedaży bonu/vouchera?
Obowiązek VAT w przypadku bonu jednego przeznaczenia powstaje w czasie jego transferu, czyli sprzedaży (art. 19a ust. 1a ustawy o VAT). Natomiast w przypadku bonu różnego przeznaczenia, VAT jest naliczany w czasie realizacji bonu albo w czasie upływu terminu ważności bonu (art. 19a ust. 4a ustawy o VAT).
Przykład bon jednego przeznaczenia:
Salon kosmetyczny sprzedaje bon na usługę wykonania manicure w lipcu 2024 r. Obowiązek rozliczenia VAT powstanie:
- w sierpniu 2024r. przy rozliczeniu miesięcznym (VAT płacimy do 25 sierpnia 2024 r.)
- w październiku 2024 r. przy rozliczeniu kwartalnym (VAT płacimy do 25 października 2024 r.)
Przykład bon różnego przeznaczenia:
Spółka ABC sp. z o.o. sprzedaje bon na wszystkie usługi świadczone przez spółkę w lipcu 2024 r. z datą realizacji do 31 grudnia 2024 r. Obowiązek podatkowy w VAT powstanie w momencie, kiedy usługa z bonu zostanie zrealizowana. Na przykład jeśli posiadacz bonu wykorzysta go we wrześniu 2024 r. to obowiązek rozliczenia VAT będzie w październiku 2024 r.
Niewykorzystanie bonu w terminie a obowiązek VAT
Bon jednego przeznaczenia
Niewykorzystanie nabytego bonu jednego przeznaczenia nie wpływa na fakt opodatkowania jego „sprzedaży” (transferu). „Sprzedaż” bonu jest zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu, niezależnie od tego, czy bon zostanie wykorzystany.
Bon różnego przeznaczenia:
Jeśli kupujący nie zrealizuje bonu, za datę realizacji uważa się termin upływu daty ważności bonu.
Przykład:
| Bon jest ważny do 31 grudnia 2024 r. Obowiązek rozliczenia VAT powstanie w styczniu 2025 r. zarówno przy rozliczeniu miesięcznym jak i kwartalnym |
Zwolnienia VAT
Jeśli korzystasz ze zwolnienia wskazanego w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, tj. zwolnienia z VAT u podmiotów, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł, to transfer/„sprzedaż” bonów również podlega zwolnieniu, jeśli bony jednego przeznaczenia dotyczą wyłącznie dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43.
Jak rozliczyć podatek dochodowy od bonu/vouchera?
Jeżeli podmiot, który sprzedaje bon, jest zobowiązany do jego realizacji, to sprzedaż tego bonu nie skutkuje rozpoznaniem przychodu. Kwota otrzymana z tytułu sprzedaży bonu jest traktowana jako zaliczka na poczet przyszłych dostaw towarów i usług.
Obowiązek zapłaty podatku dochodowego powstaje w momencie realizacji bonu. Niezrealizowany bon uważa się za wykorzystany w ostatnim dniu terminu jego ważności.
Przykład
| Pani Asia prowadzący salon kosmetyczny, niebędący podatnikiem VAT, sprzedała voucher na własne usługi za kwotę 300 zł w dniu 10 kwietnia 2024 r. Zakładamy, że usługi te zostaną zrealizowane w dniu 5 maja 2024 r. (za kwotę 200 zł) i w dniu 8 czerwca 2024 r. (za kwotę 300 zł). Pani Asia wpisze do księgi podatkowej w kolumnie 7 „Wartość sprzedanych towarów i usług” kwotę 200 zł pod datą 5 maja 2024 r. i kwotę 300 zł pod datą 8 czerwca 2024 r., na podstawie sporządzonych we własnym zakresie dowodów księgowych z tych dni. |
Podsumowanie opodatkowana sprzedaży voucherów w salonie
| Bon jednego przeznaczenia (SPV) | Bon różnego przeznaczenia (MPV) | |
| Jakich usług dotyczy | Usługi, których stawka VAT jest znana w dacie transferu/sprzedaży bonu. | Usługi, których stawka VAT nie jest znana w dacie transferu/sprzedaży bonu (bon obejmuje usługi o różnych stawkach VAT). |
| Kiedy powstanie obowiązek w VAT? | W momencie transferu/sprzedaży bonu | W momencie wykorzystania bonu, a w przypadku jego niewykorzystania za datę realizacji uważa się termin upływu daty ważności bonu |
| Kiedy powstanie przychód? | Nie powstaje w momencie transferu/sprzedaży bonu. Przychód powstanie dopiero w chwili realizacji bonu, a w przypadku niezrealizowania bonu w ostatnim dniu terminu, do którego powinien być wykorzystany nie powstaje w momencie transferu/sprzedaży bonu. | |
Ewidencjonowanie bonów na kasie fiskalnej
Sprzedaż bonów osobom fizycznym powinna być zaewidencjonowana na kasie fiskalnej, chyba że sprzedawca korzysta ze zwolnienia z tego obowiązku.
Bony jednego przeznaczenia
W przypadku sprzedaży bonów jednego przeznaczenia, sprzedawca musi wystawić paragon w dniu sprzedaży. Ewidencjonując sprzedaż na kasie fiskalnej, przedsiębiorca może rozpoznać przychód w dniu pobrania wpłaty. Wynika to z przepisów ustawy o PIT, które dotyczą pobrania wpłat na przyszłe dostawy towarów i usług, podlegających rejestracji przy użyciu kasy fiskalnej.
Bony różnego przeznaczenia
Sprzedaż bonów różnego przeznaczenia wymaga wystawienia paragonu w dniu dostawy towarów lub wykonania usługi, bądź z upływem terminu ważności bonu. Taką zasadę potwierdzają interpretacje wydawane przez organy podatkowe, np. interpretacja nr 0111-KDIB3-2.4012.802.2020.2.AZ z 18 grudnia 2020 roku.
Na co jeszcze zwrócić uwagę, kiedy dodajemy voucher do oferty?
Emitując bony/vouchery warto wrócić uwagę na:
- Sprzedaż na odległość – jeśli ją prowadzisz, zadbaj o regulamin sprzedaży i politykę prywatności. Upewnij się, że dokumenty te zawierają regulacje dotyczące bonów/voucherów.
- Emisję bonów na usługi, których dotychczas nie świadczyłeś – zadbaj o odpowiednie kody PKD (dopisz je do listy świadczonych usług w CEIDG lub KRS).
Podsumowanie
W zależności od rodzaju bonu w innym momencie rozpoznajemy obowiązki podatkowe w podatku VAT i podatku dochodowym. Ważne jest, aby prawidłowo określić jaki rodzaj bonu/vouchera sprzedajesz, aby w odpowiednim czasie rozliczyć należne podatki. Dla bonów jednego przeznaczenia obowiązek zapłaty VAT powstaje w momencie ich sprzedaży, natomiast dla bonów różnego przeznaczenia VAT jest płatny dopiero w momencie realizacji bonu.
Prawidłowe zidentyfikowanie bonu zapewnia zgodność z przepisami podatkowymi i unikanie ewentualnych sankcji ze strony organów skarbowych.
